Regio slaat handen ineen voor een veilige sportomgeving: ‘Heftig dat slachtoffers vaak hun verhaal niet kwijt kunnen’

VEENENDAAL Sportaanbieders en sportprofessionals uit de regio Gelderse Vallei slaan de handen ineen voor een veilige sportomgeving. Mede met de vertoning van de film De Pupil werd maandag in het Edese Cultura stilgestaan bij de impact van grensoverschrijdend gedrag binnen de sport en de gezamenlijke verantwoordelijkheid om een veilige sportomgeving te creëren. De bijeenkomst vormde de aftrap van de regionale campagne Samen Veilig Sporten in de Vallei.

door Ted Walker en Sander van Snippenberg

,,Iedereen moet kunnen sporten in een omgeving waarin je jezelf kunt zijn en je veilig voelt. Toch blijkt uit recent onderzoek binnen de georganiseerde sport dat 36 procent van de sporters in het afgelopen sportseizoen (2024-2025) te maken kreeg met een vorm van grensoverschrijdend gedrag. Dat varieert van verbaal grensoverschrijdend gedrag tot fysiek en seksueel geweld’’, aldus de initiatiefnemers van de bijeenkomst.

REGIO SLAAT HANDEN INEEN

De gemeenten in de regio slaan daarom de handen ineen met sportserviceorganisaties en sportclubs in de campagne ‘Samen veilig sporten in de Vallei’. Dit zijn de de gemeenten Ede, Wageningen, Barneveld, Veenendaal, Rhenen, Scherpenzeel, Renswoude en Nijkerk. Sportservice de Vallei, Sportservice Veenendaal, Stichting Connect en GSF zijn als uitvoeringsorganisatie betrokken. Doel van de campagne is om sportclubs te ondersteunen bij het creëren en behouden van een sociaal veilige sportomgeving. 

Namens Sportservice Veenendaal was Ate Brouwer bij de bijeenkomst aanwezig. Hij vertelt over het ontstaan van de campagne. ,,We zitten als regio geregeld bij elkaar, zowel als gemeenten als als sportbedrijven. We weten elkaar te vinden en dit is één van de thema’s die we met elkaar bespreken. Het komt voort uit het Nationaal Sportakkoord dat landelijke aandacht vraagt voor een veilige sportomgeving, en wij willen daar graag in de regio uitvoering aan geven. Want ja, het is steeds belangrijker dat er aandacht is voor een veilige sportomgeving, omdat er helaas veel dingen gebeuren. In toenemende mate ook.”

Brouwer vertelt dat verenigingen er steeds meer mee te maken krijgen. ,,In Nederland hebben we het Centrum voor Veilige Sport. Vooral daar kunnen verenigingen terecht als het over dit onderwerp gaat. Wij zijn als gemeenten en sportbedrijven natuurlijk wel graag het loket voor die verenigingen richting de bonden en organisaties.” 

DE PUPIL

Tijdens de bijeenkomst werd de film De Pupil vertoond. De film laat zien hoe een jongen binnen een ogenschijnlijk veilige sportomgeving slachtoffer wordt van seksueel grensoverschrijdend gedrag. De verhaallijn vormde de opmaat voor een verdiepend gesprek met bestuurders, trainers en professionals over preventie, signalering en handelen bij incidenten.

Brouwer vond het een indrukwekkende film, die ook voor hem deels wel zijn beeld veranderde. ,,Ja, en dan met name het verhaal van het slachtoffer. Dat die dus in een veilige omgeving kan opgroeien, maar zich desondanks niet veilig genoeg voelt om het misbruik te vertellen. Dat trainers/coaches misbruik maken van leden/kinderen, dat gebeurt helaas nog steeds. Maar dat de kinderen die het overkomt vaak hun verhaal niet kwijt kunnen, dat vond ik wel heftig.”

(de tekst gaat onder de foto verder)

Foto: Ted Walker

CAMPAGNE MET 4 V’S

Centraal in de campagne staan de zogenoemde 4 V’s: vertrouwenscontactpersoon, vakkundige trainers en coaches, Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) en vastgestelde gedragscode. Naast deze basisvoorwaarden is er nadrukkelijk aandacht voor het creëren van een open clubcultuur waarin moeilijke onderwerpen bespreekbaar zijn. Wat moet de campagne volgens Brouwer gaan bereiken of veranderen? ,,Dat we het er in ieder geval over hebben, dat er aandacht voor is. Dat besturen beleid kunnen maken rondom veilige sport, dat is heel belangrijk. Ook dat leden weten dat clubs beleid hebben op dat gebied. En dat er in Nederland allerlei manieren zijn om de bewustwording te vergroten, niet alleen onder bestuurders maar ook onder de leden en deelnemers van de sport.

Vertel het. Je kan en moet met je verhaal naar buiten. Dan kan er wat aan gedaan worden

Na afloop van de film gingen bezoekers in gesprek met een panel van experts. Jonathan van Dongen (Centrum Veilige Sport Nederland), Patty Wilod Versprille (vertrouwenspersoon Sport vanuit Sportservice Veenendaal) en Bert van den Berg (bestuurslid basketbalvereniging Pluto Wageningen) deelden hun ervaringen en inzichten. 

VEILIGE SPORTOMGEVING

Het gesprek leidde tot veel betrokkenheid vanuit de zaal en concrete ideeën om binnen verenigingen verdere stappen te zetten op het gebied van sociale veiligheid. ,,Een sociaal veilige sportomgeving ontstaat niet vanzelf. Het vraagt blijvende aandacht, bewustwording en het gesprek met elkaar binnen de sportclubs. We willen dat elke inwoner met plezier kan bewegen en/of sporten in een veilige omgeving. Daarom werken we ook samen op dit thema”, aldus Jacco Peelen van Stichting Connect Barneveld.

De acht gemeenten en uitvoeringsorganisaties in de regio Vallei blijven sportclubs actief ondersteunen met voorlichting, scholing en begeleiding. Daarmee willen zij sportaanbieders helpen om sociale veiligheid structureel onderdeel te maken van het beleid én de dagelijkse praktijk op de club. Sportclubs die ondersteuning willen ontvangen kunnen hiervoor terecht bij de lokale clubondersteuner. 

DOE JE VERHAAL

Ate Brouwer sluit af met een oproep voor slachtoffers van misbruik: ,,Doe je verhaal. Vooral en als eerste bij mensen die dichtbij je staan. Maar weet ook dat er een Centrum voor Veilige Sport is, waar je dag en nacht terecht kunt bij professionals, via telefoon, app en desnoods anoniem. Maar je kan en moet met je verhaal naar buiten. Dan kan er wat aan gedaan worden.”

Foto: Ted Walker