Veenendaalse waterpolokeeper Jelto Spijker: ‘Mijn geaardheid is geen issue meer’

VEENENDAAL Jelto Spijker is terug bij het Nederlands waterpoloteam, maar vanzelfsprekend is dat niet. De 25-jarige Veenendaler voelde zich jarenlang gevangen tussen twee werelden: de topsport en zijn homoseksuele identiteit. ,,Ik maakte zelf grappen over mannen om erbij te horen”, zegt hij op de website van NOC*NSF. ,,Maar dat werkte averechts: ik werd steeds meer ‘de homo van het team’, een label waar ik zelf in vast kwam te zitten.” 

Sinds begin dit jaar is Jelto weer onderdeel van TeamNL. Al op zijn achttiende werd hij als keeper opgenomen in de nationale selectie, maar een paar jaar later besloot hij te stoppen. Zijn geaardheid drukte binnen de machocultuur van de topsport steeds zwaarder op hem. Nu is hij terug met meer zelfvertrouwen, duidelijke grenzen én de behoefte om open te zijn over wat hij jarenlang voor zich hield. Hij hoopt er anderen mee te helpen die zich misschien nog stilhouden. ,,Als ik toen had geweten wat ik nu weet, had ik het anders aangepakt.”

UITGESPROKEN MACHOWERELD

,,Waterpolo is een uitgesproken machowereld, vooral in de kleedkamer waar veel over seks wordt gepraat. Ik probeerde erbij te horen door grappen te maken over mannen als reactie op verhalen over vrouwen. Maar dat werkte averechts. Het label ‘de homo van het team’ werd alleen maar zwaarder, mede doordat ik het zelf voedde”, vertelt de Veenendaler. ,,Ik maakte die grappen niet alleen om erbij te horen, maar ook om anderen voor te zijn. Als zij het eerst zouden zeggen, zou het harder aankomen. Dus dacht ik: laat ik het zelf maar doen. Kleedkamerhumor kan verbinden, maar ook kwetsen. Iedereen krijgt een stempel: de een is te dik, de ander heeft een grote neus, bij mij was het mijn geaardheid. Zolang dat met respect gebeurt en grenzen worden gerespecteerd, kan het. Maar bij mij ging dat mis.”

UIT DE KAST

,,Rond mijn zeventiende ontdekte ik dat ik op jongens viel. Niet veel later besloot ik dat mijn team het moest weten. Tijdens een toernooi kwam ik uit de kast, en gelukkig kreeg ik alleen positieve reacties. Dat gaf me veel vertrouwen”, gaat Spijker verder. Kort daarna stroomde hij door van Jong Oranje naar het Nederlandse team en hij verruilde zijn vertrouwde club voor GZC Donk in Gouda.  ,,Ik moest mezelf opnieuw bewijzen. Bij Gouda begon mijn ontwikkeling te stagneren. Het plezier verdween, trainingen voelden zwaarder en dat werkte direct door in mijn prestaties.”

UIT HET NEDERLANDS TEAM

Het trok een zware wissel, vertelt Spijker: ,,Uiteindelijk trok ik het niet meer. Ik voelde me al maanden slecht, verloor mijn plezier en wist niet meer wat ik met mezelf aan moest. Ik ging het gesprek aan met de staf, maar kwam er met mezelf niet uit. Het leidde tot mijn vertrek uit het Nederlands team.”

Door een verplichte pauze tijdens corona en goede gesprekken met vrienden, viel het voor Spijker op zijn plaats. ,,Toen besefte ik dat ik te veel had geprobeerd om topsport en homoseksualiteit te combineren, terwijl die twee eigenlijk helemaal niets met elkaar te maken hebben. Ik voelde de druk om een boegbeeld te zijn, omdat ik de enige was.”

DUIDELIJKE GRENZEN

Spijker besloot het anders te gaan doen. ,,Iedereen wist van mijn geaardheid, maar ik trok duidelijke grenzen: grappen mogen, maar binnen een bepaalde lijn. En maak vooral ook andere grappen dan alleen over mijn geaardheid. Ik zocht die grappen zelf ook minder op. Het speelde niet meer continu in mijn hoofd. Inmiddels heb ik ook succesvol bij twee buitenlandse clubs gespeeld en ben ik terug bij Oranje. Dat is een mooi signaal voor huidige en toekomstige topsporters dat je een hartstikke gelukkige topsporter kunt worden, ongeacht je geaardheid.” 

GEEN ISSUE MEER

Inmiddels zit de Veenendaler weer goed in zijn vel. ,,Mijn ervaring met het huidige team is heel anders. De oudere jongens van toen zijn weg. Ik speel nu met teamgenoten met wie ik ben opgegroeid. Zij kennen ook mijn vriend. Mijn geaardheid is geen issue meer, het hoort er gewoon bij.” Hij heeft veel geleerd van de weg die hij heeft afgelegd. ,,Als ik anderen een advies mag geven: merk je dat een teamgenoot vaak over een onderwerp grapt, spreek die dan eens één-op-één aan. Vraag: ‘Joh, ik merk dat je dat vaak zegt, waarom eigenlijk?’ Grappen zijn soms copingmechanismen. Meelachen betekent niet dat je ze moet ondersteunen. Iemand echt zien en horen maakt een wereld van verschil.” 

Bron: NOC*NSF. Lees hier het hele artikel.